Start

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

ŻOŁNIERZE   WYKLĘCI   ( NIEZŁOMNI ) - nazwa nadawana żołnierzom niepodległościowego podziemia, którzy walczyli przeciwko reżimowi komunistycznemu i zniewoleniu Polski przez Związek Radziecki w latach 1944-56.

Komuniści zagarnęli władzę w Polsce w latach 1944-45 pod osłoną Armii Czerwonej i radzieckiej policji politycznej - NKWD. Polskie władze komunistyczne utworzyły własną policję polityczną - Urząd Bezpieczeństwa (UB).

NKWD i UB prześladowały członków polskich instytucji i organizacji wiernych rządowi emigracyjnemu, m. in. żołnierzy Armii Krajowej. Dochodziło do aresztowań, przesłuchań z zastosowaniem tortur, skazywania na śmierć lub pobyt w więzieniach, a także zabójstw i wywózek do obozów (łagrów) w Związku Radzieckim. Represjom towarzyszyła nagonka propagandowa przeciwko organizacjom niepodległościowym, której symbolem stał się plakat „AK – zapluty karzeł reakcji”.

W tej sytuacji do walki z reżimem komunistycznym i radziecką dominacją stanęły różne organizacje konspiracyjne. Z Armii Krajowej wywodziły się takie organizacje, jak „Nie” (Niepodległość), Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (DSZ), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość” (WiN), Ruch Oporu Armii Krajowej (ROAK), Konspiracyjne Wojsko Polskie (KWP). Działały także organizacje wyrosłe z obozu narodowego - Narodowe Siły Zbrojne (NSZ) i Narodowe Zjednoczenie Wojskowe (NZW).

Oddziały antykomunistycznego podziemia toczyły walki z siłami NKWD, UB, Milicji Obywatelskiej (MO) i Wojska Polskiego podległego komunistom. Ponadto partyzanci rozbijali więzienia, uwalniali więźniów politycznych, atakowali placówki UB i MO, wykonywali wyroki na działaczach komunistycznych, funkcjonariuszach i konfidentach UB, zdobywali broń i środki na utrzymanie. Organizacje niepodległościowe prowadziły również działalność wywiadowczą, informacyjno-propagandową (wydawanie ulotek i czasopism) oraz ideowo-wychowawczą.

Podziemie antykomunistyczne występowało na obszarze całej Polski i na Kresach Wschodnich. Na Podbeskidziu największy rozgłos zyskało w latach 1945-47 zgrupowanie oddziałów NSZ kapitana HENRYKA FLAME ps. „BARTEK”, liczące w szczytowym okresie ok. 330 żołnierzy.

W latach 1947-48 władze komunistyczne rozbiły w Polsce podziemie niepodległościowe, ale niektóre jego struktury i grupy partyzanckie przetrwały jeszcze kilka lat. Ostatni żołnierz antykomunistycznego podziemia (sierżant Józef Franczak ps. „Laluś”) zginął z bronią w ręku w 1963 r.

 

                                                                              oprac. mgr Rafał Kutryba

Odwiedza nas
Naszą witrynę przegląda teraz 12 gości 
Odwiedziło Nas
520391
DzisiajDzisiaj31
WczorajWczoraj262
WszystkichWszystkich520391